Afbeeldingen Schelp met gat van de tepelhoren (slak) en Scan solargraph schelpopname

Tijdens voorbereidingen voor Standplaats Vlieland las ik op enkele fora (o.a Karel Doing)

dat zeewier ook geschikt is om fotopapier te ontwikkelen dankzij de florotanninen die erin

zitten. Een uitgelezen experiment om in de praktijk te brengen met de schelpcamera’s. Ik

oogst voorzichtig wat zeewier en laat het een nacht in het toegevoegde water trekken.

De provisorisch verduisterde kamer doet dienst als doka. En dan, lo and behold, de

chemische magie van wiersoep, soda en vitamine C doet z’n werk! In de oplossing doemt

een beeld op dat totaal anders is dan ik me had voorgesteld. Geen horizon te

bekennen...maar hé dat is de charme van experimenteel onderzoek. Als beeld overtuigen

ze mij, met name de zonnebaan in de bizarre binnenzijde van de krab.

Afbeelding Krabbesolargraph

Vermoedelijk ga ik deze opnamen later monteren in de korte film ‘the Fleeting Tide’. Dat

wordt een amalgaam van bewegend beeld en dichttekst. Een film met een afwisseling van

weidse, panoramische beelden gecontrasteerd met scans van plant en strand op bijna

microscopisch niveau. Een voorproefje hiervan was te zien in Museum Tromp’s Huys

tijdens het geweldige Into The Great Wide Open festival.

Afb. Maakproces Infrarood opnamen getijdengeul

Ik bezoek meerdere malen het uitgestrekte getijdengebied Posthuiswad, naast de

vogelrijke Kroonpolders. Ik laat me rondleiden door een ervaren gids die alles van de

aanwezige trekvogels weet, maar ook van de specifieke flora van dit gebied. Een dag later

maak ik time-lapse opnamen van geulen, lamsoren en zeealsem met de full-spectrum

camera die voorbij het normale menselijke zicht kan kijken. In enkele uren hoop ik eb en

vloedwisseling zichtbaar te krijgen in gecomprimeerde tijd. Voor de gelegenheid lees ik

tussen de opnamen door een boek van Bruno Latour over ‘het nieuwe klimaatregime’. Hij

neemt de controversiële Gaia-hypothese van James Lovelock als startpunt. Het oude

natuur-begrip wijkt voor een wezen in beweging, waarin menselijk handelen en de

natuurlijke wereld onverwachte verbindingen aangaan: Gaia. Een interessante

denkoefening in deze omgeving die continu in flux is!

Voortdurende verandering, niet in de laatste plaats door menselijk handelen. Het gebeurt

zelden dat explosies op het naastgelegen schietterrein de Vliehors vogels op laten vliegen.

Ze wennen aan het harde geluid zo heb ik me laten vertellen. Toch ben ik meerdere keren

getuige van een massale vluchtreactie, maar dat kan toeval wezen.. Het feit dat er meestal

geen mensen het defensieterrein op mogen heeft ook positieve kanten voor de enorme

biodiversiteit. Het is echt indrukwekkend om hier in je eentje rond te lopen wanneer de

rode vlaggen gestreken zijn. De fullspectrumopnamen die ik van de gehavende tanks

maak geven me het versterkte gevoel dat ik me op een andere planeet bevind. Mars?

Afb. Tank op Vliehors range en pointcloud / puntenwolk interieur tank (NB: geen AI maar 3D fotogrammetrie :)

Tijdens het verblijf ontmoet ik enkele collega kunstenaars. Mooi om te constateren dat

iedereen zo’n residentie op volslagen eigen -al dan niet praktische- wijze invult of zich laat

inspireren. Dat gebeurde overigens meer dan honderd jaar geleden al met de dichters

Slauerhoff en Marsman. Zo vertelt de huidige eilanddichter tijdens een poëziewandeling.

Slauerhoff leed als kind aan astma en bracht veel tijd door op dit eiland met zuiverende

zeelucht. Kennelijk is hier zijn fascinatie voor eilanden begonnen. Ik herlees ‘Het Lente-

eiland’ (Kau-lung-seu):

‘Het is hier eeuwige stilte. Het is hier eeuwig herfst. Of lente?

Geen ratelende wagens draven voorbij, zelfs geen kruiwagens kraken over de stenen. Op

het eiland van heuvelen en dalen, zwerfblokken en tuinen wordt de demon, die den

mensen snelheid en gejaagdheid leerde en de oorspronkelijke rust onder zijn wentelende

velgen verpletterde, onbekend. Het Wiel wordt hier nergens aanbeden.‘

Haha, Geweldig!

Ondanks dat het een heel stuk levendiger is brengt het huidige Vlieland mij concentratie

en zelfs, op z’n tijd, mentale rust. Dat is niet zo vreemd, ik woon in Rotterdam, een ietwat

hectischer wereld. Qua beleving ver verwijderd van dit land in zee. Juist die afstand nodigt

uit tot reflectie. En vervolgens rolt daar het verlangen uit voort om iets te maken wat er nog

niet was.

Wat ik helaas niet trof was een heldere sterrennacht, die had ik graag gezien en

vastgelegd. Volgende keer wellicht, in de winter..

Michiel van Bakel, zomer/herfst 2026